Salgının Türkiye’deki seyri

Tamamen resmi rakamlara dayanarak, daha önce yaptığımız tahlil ve öngörüler ışığında koronavirüsün ve salgının Türkiye’deki seyrini değerlendirdik…

  • T. AKMAN

21 Mart’ta 20 Mart vaka/vefat verilerini temel alarak yazdığım yazının ve yaptığım projeksiyonun otopsisini yapma zamanı geldi. Neredeyse üzerinden 1 ay geçtikten sonra geldiğimiz noktaya bir bakalım.

Her şeyden önce şükürler olsun ki iş kötü senaryoya dönmedi; en iyiye de gitmedi. Beklentilerimize oldukça paralel seyretti.

Önce karşılaştırmalı Turkiye tablosunu inceleyelim. Yani 21/03 tahminleri (kırmızı sayılar) ve gerçekleşenler; en sağda da orijinal tahmine oranla hata payı grafikleri:

Burada özetle ne demiştik? Şunu demiştik: Eğer hiçbir tedbir alınmaz ise rakamların seyri buna yakın olacaktır.

Başlangıçtaki büyük farklılıkların sebebi örnekleme sayısının azlığından kaynaklı ama yeşil ve kırmızı barların çok net gösterdiği gibi yavaş yavaş hata payı bir yola girmiş, rakamlar kendilerini toparlamış ve vakalarda hemen 1 hafta sonra tahminlerle gerçekleşenler eşitlenmiş; vefat sayıları başta daha olumlu gelmiş ama o da 3 haftada tahminlerle eşitlenmiş.

Tedbir diyebileceğimiz en önemli adım 4 Nisan’da atıldı 5 Nisan’da başladı. Hastalığın kendini göstermesi ortalama 5-6 gün olarak açıklandığı için 11 Nisan tarihinden itibaren bir iyileşme bekleyebiliriz. O zaman 12 Nisan tarihine yakından bakalım…

20/03’te henüz 670 vaka 9 vefat varken 12 Nisan’da 59.171 vaka, 1.195 vefat bekliyoruz demişiz. 56.956 vaka, 1.198 vefat gerçekleşmiş. Bu tarihten itibaren de bu makas olumlu şekilde açılmış ve dün 88.710 vaka, 2.090 vefat yerine 74.193 vaka, 1.643 vefat gerçekleşmiş. Yani alınan tecrit önlemleri vaka / vefat sayılarını yüzde 20 azaltmış ve bu her gün artarak devam edecek.

Çünkü her sonraki gün bir önceki günün zincirinden etkileniyor. Buradan tecridin ne kadar yararlı olduğunu görebiliyoruz. Ama peki ya tam tecridin etkisi? Bunun için de İtalya’yı ele alacağız. Biz 39, İtalya 63. günü yaşadığı için tabloyu kırpalım ve İtalya’nın tüm ülkede OHAL ilan ettiği 10/03 tarihinden itibaren bakalım…

Sokağa çıkma yasağının etkilerini tam görmeye başladıkları tarihlere denk geliyor 21/03; dolayısı ile bu tablo bize muhteşem bir sebep sonuç ilişkisi görseli veriyor. Tam tecrit ile İtalya 16/04 tarihinde 1 milyon 857 bin 814 vaka yerine yüzde 91 azalarak 168 bin 941 vakada kaldı ve hiçbir şey yapılmamış olsa 386 bin 734 kişi vefat edebilecekken tam tecrit sayesinde bu oran tam yüzde 94 düşerek 22 bin 170’te kaldı!

İşte tam tecridin sağladığı fayda bu kadar açık ve net.

Bu nedenle bu işin gerçek bir tedavisi/aşısı her neyse bulunana kadar tecrit en büyük silahımız. Türkiye’de de hiç tedbir alınmasa vaka/vefat sayıları daha yüksek olacaktı ancak bu tedbirler ne kadar yeterli olacak onu zaman gösterecek.

Sizinle güncellenmiş Türkiye ve İtalya tahmin tablomu da paylaşayım (İran verilerini tekrar olmasın diye çıkardım aradan; merak edenler için daha da dengeli rakamlar vardı.) Bu tablonun da analizini zamanı gelince yaparız.

19 Mayıs benim zirve beklentim ancak Ramazan ayının nasıl bir etkisi olacağını kestirmek çok güç… Virüs kendi kendine yayılamaz; biz yayabiliriz. #EvdeKalTürkiyem

Son Haberler

Tecavüzcünün bahanesi: “Oruçluydum…”

Evet, bu da oldu. Oruç tutmak çocuğa cinsel istismarda bahane yapıldı. Ve tecavüzcü müdür yardımcısı öğretmenliğe devam ediyor!.. RED Haber - Urfa’nın Bozova ilçesinde bir...

Virüs kalıcı etki bırakıyor

Koronavirüs geçiren birçok kişi kalıcı hastalık sahibi oluyor. RED Haber - Koronavirüs ile enfekte olan her 10 kişiden biri, enfeksiyondan kurtulduktan sonra haftalarca yorgunluk, kas...

Belgrad’da virüs eylemi

Belgrad'da ortalık karıştı, yenilenen karantina tedbirleri halkı sokağa döktü. RED Haber - Sırbistan’da COVİD-19 için karantina ilan edilmesi şiddetli protestolara neden oldu. Protestodaki öfkenin çoğu, güvenlik...

Feyzioğlu’dan rekor denemesi!

Baro başkanları ve avukatlar direnirken, Metin Feyzioğlu iktidarın paçalarına sürtünüyor ve bir rekor denemesi yapıyor! RED Yorum - Türkiye Barolar Birliği'nin (TBB) istenmeyen ama gerisini...

Eski Latin filmlerine dönüyoruz

Covid-19 Latin Amerika'nın yeniden yoksulluk ve şiddet batağına sürüklenmesine hız kazandırdı. RED Haber - Küresel nüfusun yüzde 8'ini barındıran ancak son Covid-19 ölümlerinin neredeyse yarısına...