Gazete REDMenzil, köy ve cemaat – 6

Menzil, köy ve cemaat – 6

Menzil tarikatının hikayesi altıncı bölümle devam ediyor…

  • YUNUS BAKİHAN ÇAMURDAN

Abdülbaki Erol’un 1993’te başlayan şeyhliğiyle, Menzil cemaati bugün de sürdürdüğü üçlü sacayağı yapısına kavuşur. Bu yapıyı tarikat, siyaset ve ticaret olmak üzere üç başlıkta inceleyebiliyoruz.

TARİKAT:

Nakşibendi tarikatının Halidî kolunda, Ahmed Haznevî’den devralınan tasavvuf çizgisi devam ettirilir. Muhammed Raşid Erol’un temellerini attığı şekilde, Menzil’in toplumun alt katmanlarında en çok bilinen yönü alkolikleri, uyuşturucu bağımlılarını “şifaya kavuşturmasıdır”. Böyle kişilerden bazıları Menzil ziyareti sonrasında eski hayatlarına döner. Diğer kısmı ise iyi bir sofi olmak için çabalayan, sıkı birer mürit haline gelir.

Menzil’in en altta yer alan ama en adanmış toplumsal ilişki ağı budur. “Şifaya kavuşan” her sofi aile, iş, arkadaş çevresinde ateşli bir Menzil propagandacısına dönüşür. Etkilediği kişileri otobüse bindirip Menzil’e götürmek, tövbe alma merasimini yaptırmak bu kişiler için hayattaki en büyük şereftir.

Fakat böyle kişiler Menzil cemaat yapısında ağırlık taşımamaktadır. Menzil’in ana gövdesini daha düzenli yaşam tarzı, daha güvenli ekonomik koşulları bulunan müritler oluşturur. Bunlar arasında en nüfuzlu, en kıymetli olanları bürokraside ve iş dünyasında yer alanlardır. Örneğin 2005 yılında kurulan Tüm Sanayici ve İş Adamları Derneği (TÜMSİAD) Menzil’in zenginler kulübü olarak tanınacak, paralı sofileri tek çatı altında toplayacak.

SİYASET:

Menzil’in siyasetle ilişkileri Muhammed Raşid Erol’un zamanına dayanır. MHP ile kurulan kısa süreli ama etkin ilişki, ardından ANAP’la uzun süreli angajman, BBP’nin kuruluşu ve nihayet Menzil’i şimdiki gücüne kavuşturacak olan AKP destekçiliği bu sacayağının kronolojisini oluşturur.

Menzil’in siyasi ilişkilerinde aslen murat edilen bürokraside kadro edinmek, devlet aygıtı içinde bunun üzerinden etki alanı oluşturmak ve bu etkinin cemaati beslemesini sağlamaktır. Mehmet Feyyaz Karabel gibi isimlerin daha 1990’ların başında cemaat çıkarları için nasıl canla başla çalıştığını anlatmıştık. Daha da önemlisi, 1987’den itibaren, Menzil bürokrasideki yapılanmasına kesintisiz devam etme imkânını bulacaktır.

Buradaki bazı odaklar Menzil’in geleceğinde kilit rol oynayacak. Örneğin cemaatin Sağlık Bakanlığı’nı ele geçirmesini sağlayan güç Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi’ndeki yapılanmadır. Fakat Menzil’in AKP ile kurduğu ilişkiyi ve bu sayede kudretinin doruğuna çıkmasını başka bölümlerde ele almamız gerekiyor.

TİCARET:

Erol ailesi diğer şeyh aileleri gibi öteden beri ticaretle içli dışlıdır. Ancak, Menzil’in müritlerine ait ve TÜMSİAD çatısı altında toplanacak şirketlerle cemaatin kendisine, daha doğrudan söylersek Erol ailesine ait şirketler arasında ayrım yapmak gerek. İşte bu yönüyle, Menzil’in geniş çaplı ticari girişimleri Abdülbaki Erol’un eseridir.

Bu yapının sıfır noktasındaki, tüm sofilerin yanı başındaki iki odak Haşemi Turizm ve Semerkand dergisi temsilcilikleri. Haşemi Turizm Menzil’e giden yolun tek adresi. Türkiye’nin neredeyse sayısız ilçesinde, mahallesinde bulunan temsilcilikler ise hem kapsamlı birer mağaza görünümüyle ticari girişim, hem de cemaatin yereldeki resmi temas, buluşma noktası.

Menzil’in yayıncılık faaliyetlerini salt “irşad” amaçlı görmediğini, 1999’da Semerkand dergisiyle başlayan yatırımların kararlı biçimde büyüyerek ciddi bir sektöre dönüştüğünü belirtmek gerek. 2000 yılında Semerkand Çocuk dergisi, 2003 yılında Radyo 15, 2005 yılında kültür-sanat içerikli Mostar dergisi, 2007 yılında ise kadınlara yönelik Semerkand Aile Dergisi yayın hayatlarına başlar.

2008 yılında, müzik prodüksiyon şirketi Ser Yapım kurulur. Fakat Ser Yapım zamanla büyüyecek, faaliyet alanını genişletecek ve AKP’li belediyeler başta olmak üzere çok sayıda kurumun etkinlik işlerini üstlenen Ser Organizasyon’a dönüşecek.

2010’da Semerkand TV açıldığında ise Semerkand Yayın Grubu ilan edilir. 2013 yılında, cemaatin kurumsal faaliyetleri yayıncılık faaliyetleriyle birleşir ve aynı yıl kurulan Gençlik Eğitim ve Kültür Federasyonu’nun (Genç-Kon) dergisi Genç Okur yayımlanmaya başlar.

AKP iktidarıyla ilişkilerinden bağımsız anlaşılamayacağı için Menzil’in “inanç turizmi”nden sağlık turizmine geçişini, Biltek Okulları gibi eğitim yatırımlarını, akim kalan Semerkand Üniversitesi’ni şimdilik bir tarafa bırakalım. Ancak, 2010’ların sonlarında 40’ın üzerinde şirketten oluştuğu söylenen cemaat yatırımlarının tam bir listesini çıkarmanın mümkün olamayacağını da not edelim.

Özellikle ticari alanda başlayan ve bugün de hız kesmeden devam eden bu büyüme cemaatte çok önemli bir ismi karşımıza çıkarıyor. Sofilerin dilindeki adıyla Seyyid Muhammed Saki Elhüseyni Halife Hazretleri. “Saki” kelimesindeki kaf doğru telaffuz edilsin diye adının “Saqi” şeklinde yazıldığı da vaki. Biz kısaca Saki Erol olarak anacağız.

Saki Erol cemaat lideri Abdülbaki Erol’un büyük oğlu. Babasının henüz ellili yaşlarda artan sağlık sorunları nedeniyle cemaatte gittikçe daha fazla görev üstleniyor. Ancak, babasını peşinen aştığı bir konu varsa o da ticarete duyduğu ilgi.

Burada okura karşı dürüst olmam ve Saki Erol hakkında hayli sınırlı bilgiye ulaştığımı itiraf etmem gerekiyor. Hakkında yazılanlar çizilenler çok az. Dışarıya az konuşuyor ve konuştuğu zaman da kendisini değil cemaati anlatıyor.

Gazeteci Ruşen Çakır’la dostluğu var ama Çakır gerçek bir dosta yakışacak şekilde, hem Erol hakkında, hem de yakından tanıdığı bu cemaat hakkında ketum. Örneğin Menzil hakkında en kapsamlı değerlendirmesini ancak Saygı Öztürk’ün kitabından sonra yapmış ve herkesin bildiğinden fazla bir şey söylememişti.

Şükür ki bildiklerimiz Saki Erol’un Menzil’in bölünmesinde oynadığı ve çoğu kez ima yoluyla dile getirilen rolü saptamaya yetiyor. Bu sayede, Fevzeddin Erol’un Menzil’den ayrılma öyküsüne nihayet geçebileceğiz.

Abdülbaki Erol’un 1993’ten itibaren sağlam temellere oturttuğu yapının bir diğer anlamı merkezileşme.  Muhammed Raşid Erol’un sağlığında özenle korunan, Pursaklar merkezli özerklik Menzil için anlamsız, hatta zararlı bir çift başlılıktan ibaret artık.

Böylece, Menzil’in bu özerkliğe doğrudan müdahale ettiği günler başlıyor. Fevzeddin Erol babasından halifelik alamadığı için, tarikat erkânınca amcası Abdülbaki Erol’a tâbi. Gün geçtikçe, babasının kendisine bahşettiği Ankara-Afyon hattındaki egemenliğin ellerinden kayıp gittiğini hissediyor.

Saki Erol tüm bu gelişmeleri babası adına koordine eden isim haline gelince, yıllarca Fevzeddin Erol’a kulak vermiş isimlere “patron”un kim olduğunu hatırlatmaktan geri durmayınca 28 Şubat sürecinde gün yüzüne çıkmaya başlamış rahatsızlıklar daha yüksek sesle dile getirilmeye başlanıyor.

Fevzeddin Erol ve bağlılarının bugün halen öne sürdüğü, Menzil’in tasavvuftan uzaklaştığı, ticareti ön planda tuttuğu eleştirileri o dönemde biçimleniyor. Fevzeddin Erol’un yıllardan beri önlemeye çalıştığı, kendisi sebep olmak istemediği kaçınılmaz yol ayrımı nihayet kapısını çalıyor.

Şimdi Fevzeddin Erol’un önündeki tek seçenek kendi Menzil’ini kurmak ve orada kendi cemaatini oluşturmak. Üzerinde yeni Menzil’in yükseleceği topraklar 2002 yılında bulunuyor: Sivrihisar’ın eski belediye başkanlarından ve Demokrat Parti Eskişehir milletvekillerinden Abidin Potoğlu’ndan kalma, en yakındaki Aşağıkepen köyüne 38 kilometre mesafede, 5 bin dönümlük, ücra ve metruk bir çiftlik.

Yörede Ağabeydin Çiftliği olarak bilinen bu yere Fevzeddin Erol, ailesi ve Pursaklar’daki yakın bağlıları 2003 yılında yerleşiyor. Çiftlik Fevzeddin Erol’un büyük oğlu Hayrullah’ın adına kayıtlı. Çiftlik bu yeni sakinleriyle birlikte yeni bir ad kazanıyor: Bilvanis Çiftliği. Fevzeddin Erol aile tarihinde Menzil’in etrafından dolaşıp ailesinin Siirt’teki, dedesi Gavs-ı Bilvanisi’ye de unvanını veren köyüne ulaşıyor.

Tarikat erkânı açısından diğer önemli gelişme de aynı yıl yaşanıyor. Muhammed Raşid Erol’un dayısı ve halifesi Molla Abdülbaki Urfa’dan geliyor ve Fevzeddin’in yanına yerleşip halifeliğini ona veriyor. Böylece, Fevzeddin Erol amcasının da etrafından dolaşıp babasından gelen silsileye bağlanan bir şeyh oluyor. Beklendiği üzere, bu yeni şeyhe intisap eden önemli isimlerden birisi Abdülbaki Erol’la yıldızı bir türlü barışmayan Muhsin Yazıcıoğlu.

Bilvanis Çiftliği’ndeki imar faaliyetleri Menzil’i örnek alan şekilde ama çok daha mütevazı boyutlarda devam edecek. Nüfus yine mütevazı boyutlarda ama istikrarlı şekilde artarken, o zamana kadar ayrı idari statüsü olmayan çiftlik 2007 yılında İçişleri Bakanlığı tarafından Aşağıkepen’e bağlı Ağabeydin Mahallesi olarak ilan edilecek. 2009 yılında ise Buhara adıyla yeni bir köy yapılacak.

Semerkand, Buhara, Kasr-ı Arifan gibi, Türkistan’ı ve Bahaeddin Nakşbend’i çağrıştıran isimlerin Menzil cemaatinin tamamında çok kullanıldığını belirtelim. Burada ise Buhara’nın daha farklı bir çağrışımı var. Nasıl ki Menzil’in Semerkand’ı varsa Fevzeddin Erol’un çiçeği burnunda cemaatinin de Buhara’sı var işte!

Molla Abdülbaki diğer aile üyelerine nispet yapar gibi 98 yıl sürdüğü ömrünü Fevzeddin Erol’un yanında, 2020 yılında ve bu köyde tamamlar. Fakat iddialı ismine rağmen Buhara cemaati hep etini budunu bilen şekilde, Semerkand’ın gölgesinde kalmaya mahkûm halde devam edecek yoluna.

Yıllar içinde artık kanıksanan “onlar tasavvuftan uzaklaştı, ticarete daldı” eleştirileri gittikçe daha az kulağa çalınırken, bu küçük cemaatin, rüzgârı AKP iktidarı boyunca arkasına almış, palazlandıkça palazlanmış Menzil karşısında hiçbir şansı olmayacak.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Salgın vurgunculuğu

90 yaşına kadar günü olan adam 60'ında ölüdüğünde 30 yıl boyunca devletler bu masraflardan kurtulmuş olacak. Edilen kârı hesaplayın! ...

Menzil, köy ve cemaat – 6

Menzil tarikatının hikayesi altıncı bölümle devam ediyor... YUNUS BAKİHAN ÇAMURDAN Abdülbaki Erol’un 1993’te başlayan şeyhliğiyle, Menzil cemaati bugün de sürdürdüğü...

Çöküş…

Kapitalizmle birlikte burjuva siyaseti de çöküyor… FİKRET BAŞKAYA “Bu ancak şu anlama gelebilir: Oradan çıkmak için yol yok değil...

Menzil, Köy ve Cemaat -5-

Devleti adım adım ele geçiren tarikatın ibretlik öyküsü... Beşinci bölüm... YUNUS BAKİHAN ÇAMURDAN (Ön not: Yazının ilk beş bölümünün bağlantılarına...

RED Arşiv

RED Sosyal

24,393BeğenenlerBeğen
17,560TakipçilerTakip Et
1,390AboneAbone Ol