Ekvador ayakta

Ekvador Cumhurbaşkanı Lenin Moreno, sübvansiyonların sona ermesinin yol açtığı protestolar sırasında başkent Quito’dan Guayaquil liman kentine taşındı. Binlerce protestocunun Salı günü Ekvador’un başkentine yürümesi Moreno’nun yaklaşık 240 kilometre uzaklıktaki bir şehre taşımasına sebep oldu. 3 Ekim’de nakliyecilerin başlattığı genel grev, öğrenciler, işçi sendikaları ve birçok muhalif organizasyonun da katılmasıyla ülke genelinde protestolara dönüştü, göstericiler ve polis arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Moreno, aynı günün akşamında olağanüstü hal ilan etti fakat protestoları durduramadı.

Cumhurbaşkanı Lenin Moreno, TV kanalı Teleamazonas ‘a verdiği röportajda yakıt fiyatlarında indirim olmayacağını söyledi ve muhaliflerini darbe girişiminde bulunmakla suçladı. Moreno, devam eden eylemlerde Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun ve eski Ekvador Devlet Başkanı Rafael Correa’nın etkisinin olduğunu, halkı kışkırttıklarını iddia etti. Her iki lider de suçlamaları reddetti.

Ekvador’da hükümet şubatta Uluslararası Para Fonu (IMF) ile anlaşma imzalamış ve IMF’nin kamu harcamalarının kısılması dahil birçok şartını kabul etmişti. Moreno’nun ekonomik “reform”ları arasında kamu sektöründeki yaygın işten çıkarmalar, sağlık bütçesini azaltma, gaz fiyatlarındaki sübvansiyonları azaltma, işgücü piyasasını daha esnek hale getirmenin yanı sıra, ulusal ve uluslararası şirketleri destekleyen diğer önlemler de yer alıyor. Moreno, anlaşma çerçevesinde yapılan düzenlemeleri 1 Ekim’de açıklamış ve hükümetin artık ulaştırma sektörüne sağlanan akaryakıt sübvansiyonunu kaldırdığını duyurmuştu.

Ülkede geçen hafta boyunca süren hükümet karşıtı protestolarda, halk iki su arıtma tesisinin ve bir petrol tesisini ele geçirdi, zırhlı bir askeri aracı yaktı, başkentin güneybatısındaki bir bölgede mağaza ve binaları yağmaladı. Başkentte ise göstericiler boş parlamento binasına girmeye çalışınca, polis göz yaşartıcı gaz ile müdahale etti. Protestocular 12 polis aracı yaktı.

Associated Press’e göre, Cumhurbaşkanı’nın özel sekreteri Juan Sebastian Roldan, gösterilerde 570 kişinin tutuklandığını söyledi. El Cezire haber ajansı, 756 kişini tutuklandığını yazdı. Ekvador polisinin sert müdahale ettiği ve 20’den fazla gazeteciyi de hedef aldığı olaylarda onlarca kişi yaralandı, 1 kişi de hayatını kaybetti.

Ekvador’un batısındaki Manta kentinde taksiciler eylem yaptı. Şiddet eylemine dönüşmeyen protesto çerçevesinde taksiciler kentin merkezindeki önemli caddelerden Jaime Chavez Gutierrez’i ulaşıma kapattı.

Nakliyecilerin grevinin ardından, yerli halk sokaklara çıkarak hükümetin politikalarını protesto etti ve hükümetin IMF ile ‘kapalı kapı anlaşması’ yapmasını kınadı. Ülkenin en büyük yerli grubu olan Ekvator Yerli Milletler Konfederasyonu, Moreno’nun ülkenin “en savunmasız halkının” refahını sağlamakta başarısız olduğunu söyledi. Chimborazo bölgesindeki protestoları sürdüren yerliler 5 Ekimde rehin aldıkları 52 güvenlik görevlisini serbest bıraktılar.  Yerli halkın liderlerinden Jaime Vargas, hükümet sübvansiyonları kaldırma kararından geri adım atana kadar eylemlerini devam ettireceklerini basın toplantısıyla duyurdu.

Petrol Bakanı Carlos Perez, protestolar süresince OPEC üyesi Ekvator’un, protestocuların bazı alanlara girmesinden sonra 12,5 milyon dolar değerinde 232 bin varil üretim kaybettiklerini açıkladı. Ekvador, Latin Amerika’nın üçüncü büyük ham petrol üreticisi ve ihracat gelirlerinin yüzde 30’unu petrolden sağlıyor.

Moreno iş dünyasının elitlerinden destek alıyor ve ordunun kendisine sadık kaldığı görülüyor, ancak popülaritesi iki yıl öncekinin yarısından az. Ekvador’da yerli halkın protestoları Correa’dan önce üç cumhurbaşkanı devrilmesine neden olmuştu.

Ekvador’daki ekonomik krizin ve devlet karşıtı gösterilerin dünya basınına yeterince yer almaması, çeşitli ülkelerden akademisyenlerin, gazetecilerin, eylemcilerin Twitter hesaplarından eleştiriliyor. Protestoların Amerikan ve I.M.F karşıtı olmasının dünya medyasının Ekvador’da olanlara gözünü kapamasına sebep olduğunu iddia eden hesaplar çoğunlukta. Ekvador televizyon ve haber ajansları ise hükümet yanlısı yayın yapmakla suçlanıyorlar. Ekvadorlu sosyal medya kullanıcıları  #Ecuador #EcuadorProtests etiketi ile olaylarla ilgili paylaşımlarda bulunuyor.

https://popularresistance.org internet sitesinde çeşitli ülkelerden akademisyenler, gazeteciler ve eylemcilerin Ekvador’daki mevcut durum üzerine yaptığı açıklama şöyle:

Moreno’nun hükümetinin sürdürmeye devam ettiği ve eski Başkan Correa’nın ilan ettiği politikalara doğrudan paralel olan politikaları kınıyoruz. Halen geliştirilmekte olan devasa madencilik ve enerji projeleri, toplulukları ve yerli halkları yoksun bırakıyor, topraklarını ve çevreyi yok ediyor. Ulusal ve uluslararası seçkinler ise bu durumdan milyonlarca kâr elde ediyor.

Cumhurbaşkanı Lenin Moreno protestocuların isteklerini reddetmesi sebebiyle 10 Ekim Perşembe günü de protestoların süreceği ve belirsiz bir tarihe kadar devam edeceği öngörülüyor.

RED ÖZEL

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here