Gazete REDAstronomik yanılgılar

Astronomik yanılgılar

Uzayla ilgili bildiğimizi sandığımız temel bazı bilgiler kısmen, bazıları ise tamamen yanlış. Bilgilerimizi zaman zaman gözden geçireceğiz…

  • ÖNDER ŞAHİN

Uzayla ilgili bugüne dek duyulmuş bazı yanlış bilgilerin açıklamaları ışığında doğrularını göreceğiz. Bu defolu bilgilerden biri olan, Mars’la Jüpiter arasındaki asteroid kuşağı içerisinde bulunan irili ufaklı göktaşlarına değmeden o bölgeyi geçmenin olanaksızlığıyla başlayalım…

1. Asteroit Kuşağından Geçilemez

Gerçek şu ki orası trilyonlarca asteroid ve planetoidden (gezegenimsi cisimler) oluşmasına rağmen, gök cisimlerinin birbirlerine olan uzaklıkları, gündelik yaşamımızda rastlayabileceğimizden çok daha fazladır. NASA uzmanlarının yaptığı hesaplamalar, bu gök cisimlerinin birbirleriyle dahi çarpışma olasılığının milyarda bir olduğunu göstermiştir.

Bu bölgenin uzayda 50 trilyon kilometreküp oranında kapladığı bir alan söz konusudur, bu da demek oluyor ki her bir asteroid, çevresinde ortalama 1 milyar kilometreküplük hacme sahip; yani bu cisimler, ayrı veya öbek halinde de olsalar aralarında yüzlerce hatta binlerce km mesafe vardır. O kadar ki NASA, tam on bir uzay aracını (Ekim – 2016 itibarıyla) bu kemerden geçirip daha uzağa gönderebilmiş ve beklenildiği gibi araçlar, deyim yerindeyse çizik dahi almadan yoluna devam etmiştir.

2. Merkür, En Sıcak Gezegendir

Güneş’e uzaklık, bir gezegenin ortalama sıcaklığı üzerinde dolaylı etkiye sahiptir. Merkür, Güneş Sistemi’ndeki en küçük (nerdeyse Ay kadar) ve 57 milyon kilometre mesafeyle Güneş’e en yakın gezegendir. Merkür gündüzlerinde yüzey sıcaklığı 427 dereceye kadar yükselmektedir; fakat Merkür’ün kendi ekseni etrafındaki hantal dönüşü, oradaki bir günü, 58 Dünya günü kadar uzatır. İnce atmosferi, gece sıcaklığını aniden -173 dereceye kadar düşürür!

Venüs, Güneş’e Merkür’den iki misli daha uzakta bulunmasına rağmen, karbondioksit ve nitrojenden (azot) oluşan epey kalın atmosferi, Venüs’ü Güneş Sistemi’ndeki en sıcak gezegen kılmaktadır. Kalın atmosfer, Venüs’ü yaklaşık 462 derecelik bir sıcaklıkta sabitlemektedir.

Bu durum, yeryüzünde yaşanmakta olan küresel ısınmanın baş müsebbiplerinden sera etkisinin ta kendisidir; yani Güneş ışınları içeri girer ama olağan şartlarda uzaya yansıması gerekirken atmosfer tarafından tutulur. Böyle bir ısı, ağır metal bir element olan kurşunu dahi eritmeye yeterlidir!

3. Güneş, Bir Ateş Topudur

Ateş; sıcaklık, yakıt ve oksijene bağlı olan fiziksel ve kimyasal bir olgudur. Güneş, dört milyar yıldan fazla müddettir radyoaktif bir süreç olan nükleer füzyon (kaynaşım) yoluyla Güneş Sistemi’ne ısı ve ışık yaymaktadır.

Çekirdeğindeki basınç ve yüksek sıcaklık, hidrojen atomlarını birleştirip helyuma dönüştürür. Bu enerji, daha sonra Güneş Sistemi’ne ısı ve ışık olarak yayılır. Güneş’te her saniye, yedi yüz milyon ton hidrojen atomu helyuma dönüşmektedir. Dünya üzerinde bugüne dek saptanan en sıcak ateşin ısısı 3,083 derece olarak ölçülmüştür. Güneş’in çekirdeğindeki sıcaklıksa 15 milyon dereceye ulaşmaktadır!

4. Bir İnsan Özel Giysi Olmaksızın Uzayda Donar

Dış uzay donmanın da ötesindedir! Ölçülen sıcaklık 2.7 Kelvin derecedir ve bu değer -270,45°C’ye karşılık gelir; ancak bir insan bu sıcaklıkta doğrudan donmak yerine ısınır! Çünkü uzayda vücuttaki ısının alışverişini sağlayacak hava yoktur; dolayısıyla donarak ölmek olanaksızdır.

‘Armstrong Limiti’ olarak bilinen düşük atmosfer basıncında su, insan vücudu sıcaklığında (37 derece) kaynamaktadır. Bu da şu anlama geliyor: Vücudumuzda bulunan sıvılar (tükürük, gözyaşı ve ciğerlerde bulunan sıvılar) fokurdamaya başlayıp ani şekilde buharlaşır.

1966 yılında NASA’da basınç odası testi için gönüllü olan Jim LeBlanc, eğitim odasında kazara on beş saniye basınç azalmasına maruz kaldıktan sonra bilincini yitirdi. Ayılınca da bayılmadan önce hissettiği son şeyin dilindeki nemin kaynama duygusu olduğunu söyledi.

5. Ay’ın Bir Karanlık Yüzü Vardır

“Ay’ın Karanlık Yüzü” ifadesi ışığın yokluğu olan ‘karanlık’ anlamında değil, bilinmeyen anlamındaki ‘karanlık’tır. Ay’ın yörünge periyodu, Dünya’nın dönme periyoduna eşit olduğundan Dünya’dan baktığımızda Ay’ın her zaman bir yüzünü görürüz.

Dünya’dan bakıldığında görülemeyen yüz ise, ´Ay’ın Karanlık Yüzü` olarak geçmekteydi, ta ki 1959’da Sovyet Birliği’nin Luna-3 uzay aracı, Ay’ın görülmeyen bu yanını ilk kez fotoğraflayana kadar…

Ay’ın her iki yüzünde, iki hafta boyunca gündüz ve iki hafta boyunca da gece yaşanmaktadır. Diğer bir deyişle, her iki yüz de Güneş’ten neredeyse eşit miktarda ışık almaktadır.

6. Kuyruklu Yıldızlar Kuyrukludur

Kuyruklu yıldızlar, kesinlikle yıldız değildir. Sahip oldukları yüksek hızdan dolayı ya da herhangi bir tarafa doğru gittiğinden dolayı kuyruklu değildir. Uzayın derinliklerinde, Güneş’ten çok uzakta, bir kuyruklu yıldızın ya çok az veya hiç kuyruğu yoktur.

Kuyruklu yıldızlar Güneş Sistemi’nin dış bölgelerinden gelip Güneş’e doğru yaklaştıkça erimeye başlar. Kuyruklu yıldız, ilerleme doğrultusunun zıt yönünde toz parçacıkları salar ve kuyruk doğrultusu da her zaman Güneş’i gösterir.

Aslında, kuyruklu yıldızlar iki kuyruğa sahiptir: Birisi gazdan oluşurken diğeri toz ve küçük katı parçacıklardan oluşmaktadır. Bunun sebebi Güneş rüzgarlarının kaçmakta olan gaz ve toza farklı biçimlerde tesir etmesidir. Kuyruklu yıldız yoluna devam ettikçe kuyruğu yüz binlerce kilometre uzunluğa erişebilir.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Salgın vurgunculuğu

90 yaşına kadar günü olan adam 60'ında ölüdüğünde 30 yıl boyunca devletler bu masraflardan kurtulmuş olacak. Edilen kârı hesaplayın! ...

Menzil, köy ve cemaat – 6

Menzil tarikatının hikayesi altıncı bölümle devam ediyor... YUNUS BAKİHAN ÇAMURDAN Abdülbaki Erol’un 1993’te başlayan şeyhliğiyle, Menzil cemaati bugün de sürdürdüğü...

Çöküş…

Kapitalizmle birlikte burjuva siyaseti de çöküyor… FİKRET BAŞKAYA “Bu ancak şu anlama gelebilir: Oradan çıkmak için yol yok değil...

Menzil, Köy ve Cemaat -5-

Devleti adım adım ele geçiren tarikatın ibretlik öyküsü... Beşinci bölüm... YUNUS BAKİHAN ÇAMURDAN (Ön not: Yazının ilk beş bölümünün bağlantılarına...

RED Arşiv

RED Sosyal

24,817BeğenenlerBeğen
17,096TakipçilerTakip Et
1,360AboneAbone Ol